Song Hanedanlığı döneminde Fan Zhen范镇 tarafından kaleme alınan "Doğu Stüdyosu Kayıtları" adlı eserde, "Şık Shu eyaletindeki Meng Dağı civarında üretilen çay en kalitelisidir. Oradaki çay en geç yetişir ve genellikle ilkbahar ile yaz arasında çıkar. Bölge genellikle, sanki ilahi varlıklar tarafından korunuyormuş gibi sis ve bulutlarla kaplıdır." ifadesini kullanmıştır.
Dağ Çayı Neden Daha İyidir??
Çay üretiminde ova ve dağlık bölgeler arasındaki farklılıklar öncelikle iklim, rakım, toprak ve su kalitesiyle ilişkilidir.
Sıcaklık: Rakım arttıkça sıcaklıklar genellikle düşer. Nispeten düşük sıcaklıklar, çay bitkilerinin yavaş büyümesine katkıda bulunarak çay yapraklarının büyüme döngüsünü uzatır. Bu, çay bitkilerinin topraktan besinleri daha etkili bir şekilde emmesini sağlayarak daha verimli bir kimyasal bileşime sahip olmasını sağlar. Düşük sıcaklık ayrıca çay yapraklarında amino asit ve aromatik maddelerin birikmesine de yardımcı olur.
Güneş Işığına Maruz Kalma: Yüksek rakımlı bölgelerde, yere yakınlık güneş ışığına daha uzun süre maruz kalma ve daha yoğun güneş radyasyonu anlamına gelir. Bu durum, fotosentez sürecini destekleyerek çay bitkilerinde klorofil oluşumunu teşvik eder. Bu da çay yapraklarının rengini güzelleştirir ve amino asit içeriğini artırarak çay yapraklarının daha taze ve yumuşak olmasını sağlar.
Atmosfer Basıncı: Yüksek rakımlı bölgelerdeki nispeten düşük atmosfer basıncı, çay yapraklarındaki uçucu maddelerin oluşumuna ve korunmasına yardımcı olur. Bu maddeler, çay yapraklarının aromatik bileşenlerini içerir ve yüksek rakımlı bölgelerden gelen çaylarda tipik olarak bulunan zengin kokuya katkıda bulunur.
Toprak Kalitesi: Yüksek rakımlı bölgeler genellikle daha verimli topraklara ve daha yüksek mineral ve besin içeriğine sahiptir. Bu, çay bitkilerinin büyümesi ve besin emilimi için oldukça faydalıdır ve elde edilen çay yapraklarının zengin tadına ve eşsiz aromasına katkıda bulunur.
Sıcaklık Değişimi: Yüksek rakımlı bölgelerde gece ile gündüz arasındaki büyük sıcaklık farkları, çay yapraklarında aminoasitlerin birikmesine katkıda bulunarak çayın tazeliğini ve lezzetini artırır.
İklim Koşulları: Çay bitkisinin yetişmesi için ideal iklim koşulları genellikle sıcak ve nemli hava koşulları ile belirgin mevsimleri içerir. Yüksek rakımları, ılıman sıcaklıkları ve önemli gündüz-gece sıcaklık farkları nedeniyle dağlık alanlar çay bitkisinin yetişmesi için elverişli koşullar sağlar. Buna karşılık, ova bölgelerindeki düşük rakım ve yüksek sıcaklıklar, bazı yüksek dağ çaylarının yetişmesi için elverişli olmayabilir.
Rakım: En kaliteli çayların çoğu, çay bitkilerinin büyümesine ve gelişmesine katkıda bulunan uygun sıcaklık ve temiz hava nedeniyle nispeten yüksek rakımlarda yetiştirilir. Ovaların, daha düşük rakımları ve nispeten daha yüksek sıcaklıkları nedeniyle bazı yüksek dağ çaylarının yetiştirilmesi için daha uygun olması gerekebilir.
Toprak Dokusu: Çay bitkilerinin kendine özgü toprak gereksinimleri vardır ve genellikle gevşek, iyi havalandırılmış ve organik açıdan zengin asidik toprakları tercih ederler. Dağlık topraklar genellikle çay bitkilerinin büyümesi için daha uygunken, ova bölgelerindeki topraklar daha çeşitli olabilir ve çay bitkisi yetiştiriciliği için gereken gereksinimleri ancak bazen karşılayabilir.
Su Kalitesi: Suyun kalitesi de çayın kalitesini etkiler. Dağlık bölgelerdeki akarsular daha berrak akarsular olma eğilimindedir ve daha temiz bir su kaynağı sağlarken, ova bölgelerindeki su kaynakları insan faaliyetleri ve kirlilikten etkilenebilir.
Özetle, bu faktörler bir arada değerlendirildiğinde, dağlık bölgeler çay bitkisi yetiştiriciliği için daha uygunken, ovalar nispeten daha az elverişlidir. Ancak, genellikle belirli coğrafi ve iklim koşullarına bağlı olarak çay yetiştiriciliğine elverişli bazı ovalar da mevcuttur. Çin'de çayın başarıyla yetiştirildiği bazı önemli ovalar şunlardır:
Nanjing Ovası, Jiangsu Eyaleti: Nanjing Ovası, Biluochun gibi kaliteli çaylarıyla ünlü, Çin'in başlıca çay üretim bölgelerinden biridir. Bölgenin nemli iklimi ve uygun toprak koşulları, yeşil çay üretimine katkıda bulunur.
Yangzhou Ovası, Jiangsu Eyaleti: Yangzhou Ovası, Yasemin çayı ve Taiping Houkui ile bilinen bir diğer önemli çay üretim bölgesidir.
Hangzhou Ovası, Zhejiang Eyaleti: Hangzhou Ovası, Çin yeşil çayının doğum yerlerinden biri olarak kabul edilen Longjing çayının merkezi üretim alanıdır. Batı Gölü Longjing çayı, bu bölgenin ünlü bir çeşididir.
Bu ova bölgeleri, genellikle nemli iklimleri, uygun toprakları ve çay yapraklarına farklı tatlar ve özellikler kazandıran benzersiz koşulları sayesinde çay yetiştirmede başarılıdır. Bu bölgelerde yeşil çay baskın bir türdür ve işleme teknikleri de benzersiz özellikler sergiler.